Düşme, trafik kazası, spor yaralanması veya buruna alınan güçlü bir darbe; burun kemiği, kıkırdak yapısı ve septum üzerinde kalıcı değişikliklere neden olabilir. Bazı kişilerde travma sonrasında yalnızca görünüm değişirken, bazı kişilerde burun tıkanıklığı ve nefes alma güçlüğü de ortaya çıkabilir.
Kaza sonrası burun ameliyatı, travma nedeniyle oluşan yapısal bozuklukların düzeltilmesi ve gerektiğinde burun fonksiyonlarının yeniden düzenlenmesi amacıyla planlanır. Yapılacak işlemler, kazanın burunda oluşturduğu hasara göre kişiye özel olarak belirlenir.
Kaza Sonrası Burunda Hangi Sorunlar Oluşabilir?
Buruna alınan darbeler farklı bölgeleri etkileyebilir. Özellikle burun kemiğinin kırılması veya yer değiştirmesi, iyileşme sonrasında dışarıdan fark edilen bir eğriliğe neden olabilir.
Travma sonrasında görülebilecek başlıca sorunlar şunlardır:
- Burun kemiğinde eğrilik
- Burunda sağa veya sola doğru kayma
- Burun sırtında çökme veya düzensizlik
- Burun ucunda asimetri
- Eski burun kırığına bağlı şekil bozukluğu
- Septum eğriliği
- Burun tıkanıklığı ve nefes alma güçlüğü
Her travma aynı hasara neden olmadığı için tedavi planı da mevcut probleme göre oluşturulur.
Kaza Sonrası Burun Ameliyatı Ne Zaman Yapılır?
Buruna yeni alınmış bir darbe ile yıllar önce meydana gelmiş bir burun kırığının yaklaşımı aynı değildir.
Yeni oluşan kırıklarda öncelikle travmanın derecesi değerlendirilir ve uygun erken dönem tedavisi belirlenir. Ancak kemik ve kıkırdak yapıları yanlış pozisyonda iyileşmişse daha kapsamlı bir cerrahi düzeltme gerekebilir.
Şişliklerin mevcut durumu gizleyebileceği vakalarda dokuların iyileşmesi beklenebilir. Bu nedenle ameliyat için uygun zaman muayene sonucunda belirlenir.
Eski Burun Kırıkları Düzeltilebilir mi?
Yıllar önce meydana gelen bir burun kırığı, kemiklerin eğri veya düzensiz şekilde kaynamasına neden olabilir. Kişi zaman içerisinde burundaki şekil değişikliğine ek olarak nefes alma problemi de yaşayabilir.
Eski kırıklarda kemik ve kıkırdak yapılar değerlendirilerek mevcut deformasyona yönelik bir cerrahi plan hazırlanabilir. Gerektiğinde kemiklerin yeniden şekillendirilmesi ve burun içindeki eğriliklerin düzeltilmesi mümkündür.
Travma Sonrası Nefes Alma Problemi
Kaza sonrasında dış görünüm normal görünse bile burun içerisindeki septum zarar görmüş olabilir. Septumun eğilmesi hava yolunu daraltarak özellikle bir burun deliğinden nefes almayı zorlaştırabilir.
Bu durumda değerlendirme yalnızca estetik görünüm üzerinden yapılmaz. Burun içindeki hava yolu da incelenir ve gerekiyorsa fonksiyonel düzeltmeler cerrahi plana dahil edilir.
Ameliyat Nasıl Planlanır?
İlk aşamada burun kemiği, kıkırdak yapısı, septum ve hava yolu değerlendirilir. Travmanın oluşturduğu hasara göre yapılacak işlemler kişiden kişiye değişebilir.
Kemiklerin yeniden şekillendirilmesi, septumun düzeltilmesi veya zarar görmüş kıkırdak yapıların desteklenmesi gerekebilir. Destek dokusunun yetersiz olduğu bazı vakalarda kişinin kendi kıkırdağından yararlanılabilir.
Travma sonrası yapılan cerrahinin klasik Türkiye de burun estetiğinden önemli farklarından biri, mevcut anatominin daha önce kaza nedeniyle değişmiş olabilmesidir. Bu nedenle cerrahi plan mevcut hasara göre hazırlanır.
İyileşme Süreci
Ameliyattan sonraki ilk günlerde şişlik, morluk ve geçici burun tıkanıklığı görülebilir. Burun üzerine belirli bir süre atel uygulanması gerekebilir.
Şişlikler zaman içerisinde azalır ancak burnun tamamen oturması daha uzun sürebilir. İyileşme süresi travmanın derecesine ve yapılan işlemlerin kapsamına göre değişiklik gösterebilir.
Bu dönemde burnun yeni darbelerden korunması özellikle önemlidir. Yoğun fiziksel aktiviteler ve temas sporlarına dönüş için doktorun önerdiği süre beklenmelidir.
Kaza Sonrası Burun Ameliyatının Amacı
Cerrahinin amacı her zaman burnu kaza öncesindeki görünümünün birebir aynısına döndürmek değildir. Öncelikle travma nedeniyle bozulan kemik ve kıkırdak yapılar değerlendirilir.
Hedef; burundaki belirgin eğrilik veya deformasyonun düzeltilmesi, yüz ile daha dengeli bir görünüm sağlanması ve varsa nefes alma problemlerinin giderilmesidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Burun kırıldıktan yıllar sonra ameliyat yapılabilir mi?
Evet. Eski bir burun kırığı nedeniyle kalıcı eğrilik veya fonksiyon problemi bulunuyorsa yıllar sonra da cerrahi değerlendirme yapılabilir.
Burun kırığı her zaman ameliyat gerektirir mi?
Hayır. Kırığın tipi, kemiklerin konumu, nefes alma durumu ve travmanın oluşturduğu hasar değerlendirilerek tedaviye karar verilir.
Kaza sonrası oluşan burun eğriliği düzeltilebilir mi?
Uygun vakalarda travma nedeniyle eğri iyileşmiş kemik ve kıkırdak yapılar cerrahi olarak yeniden düzenlenebilir.
Nefes alma problemi aynı ameliyatta düzeltilebilir mi?
Septum veya diğer burun içi yapıların travmadan etkilenmesi durumunda fonksiyonel problemlerin aynı cerrahi sırasında ele alınması mümkün olabilir.
Kaza sonrası tekrar burun kırılır mı?
İyileşmiş bir burun da güçlü bir travma sonucunda yeniden zarar görebilir. Bu nedenle özellikle ameliyat sonrası iyileşme döneminde burnun darbelerden korunması önemlidir.
